KULTURA NACIONALNE ZAJEDNICE RUMUNA U VOJVODINI

 

Književno stvaralaštvo na rumunskom jeziku krajem 19. veka svelo se samo na skromne pokušaje izdavanja pojedinih publikacija. Tek posle Drugog svetskog rata, osnivanjem književne grupe ''Lumina'', razvila se bogata književnost vojvođanskih Rumuna.

 

Poznati pisci na rumunskom jeziku u Vojvodini su:
Florika Štefan, Radu Flora, Mihaj Avramesku, Jon Balan, Slavko Almažan, Jon Markovican, Miodrag Miloš, Jon Flora, Jon Baba, Petru Krdu, Kornel Balika, i dr. Florika Štefan (1930), pesnikinja, autor je više knjiga poezije, od kojih su najpoznatije: Pesme mladosti, Suze i zraci, Tako sam se rodila, Dozvolite suncu.

Izdavačkom delatnošću na rumunskom jeziku bavi se Novinsko-izdavačka ustanova ''Libertatea'' u Pančevu, koja u proseku objavi 10 novih naslova knjiga godišnje.
Časopisi na rumunskom jeziku: Časopis za književnost, kulturu i umetnost ''Lumina'' i Časopis za etnografiju i folklor ''Tradicija''.

Društvo za rumunski jezik u Vojvodini, osnovano 1962. godine u Vršcu, strukovna je organizacija koja ima nekoliko aktiva: aktiv nastavnika maternjeg jezika, aktiv učitelja, aktiv prevodilaca, literarni aktiv i aktiv novinara i publicista.

Rumunsko društvo (fondacija) za etnografiju i folklor iz Vojvodine osnovano je 1995. godine u Novom Sadu sa zadatkom da istražuje, čuva, vrednuje i afirmiše književni i muzički folklor, tradiciju i narodne običaje Rumuna u Vojvodini.
Društvo radi u četiri kružoka: kružok za istoriju i narodnu umetnost, kružok za etnografiju i folklor, kružok za muzikologiju, etnomuzikologiju i koreografski folklor i kružok za književni folklor.
Adresa:
Rumunsko društvo za etnografiju i folklor iz Vojvodine,
21000 Novi Sad, Bulevar Mihajla Pupina 6/7,
Tel / Fax: 021 394 412;
E-mail: sref@neobee.net

 "Litija" Anuika Maran, Reprodukcija slike iz Muzeja naivnog slikarstva u Uzdinu

Uzdinska škola naivnog slikarstva prepoznatljiva je po svojoj inspiraciji folklornom baštinom Rumuna iz Uzdina, njihovim običajima i predanjima.
Najistaknutiji umetnici ove škole su: Anujka Maran, Marija Balan, Florika Puja, Ana Onču, Steluca Caran, Ofelia Spariosu, Sofija Bosika, Stela Đura, Viorel Bosika, Adam Mezin i dr.

Kulturno-umetnički amaterizam rumunske narodnosti u Vojvodini neguje se u oko 30 kulturno-umetničkih društava i desetak amaterskih pozorišta. Najznačajnija pozorišna manifestacija rumunske narodnosti u Vojvodini je Pozorišni dani Rumuna, koja se održava svake godine u drugom mestu Vojvodine sa većinskim rumunskim stanovništvom.
Predstave prati stručni žiri. Pozorišta čije predstave dobiju četiri prve nagrade imaju ulogu profesionalnih pozorišta rumunske narodnosti u toj godini.
Organizator:
Savez amaterskih pozorišta Rumuna u Vojvodini,
Alibunar, Trg slobode 4,
Tel. 013-641-031, lok.25.

Izvođenjem prve pozorišne predstave na rumunskom jeziku, ''Seljačka svadba'' V.Aleksandrua, u Kuštilju 1882. godine, počeo je da se razvija dramski amaterizam na rumunskom jeziku i u kontinuitetu se ostvaruje do danas.

Najznačajnije muzičke manifestacije rumunske narodnosti u Vojvodini su:

Festival rumunske muzike i folklora iz Vojvodine koji se održava svake godine i traje tri dana. Učestvuje oko 30 folklornih ansambala koji neguju folklorne tradicije rumunske narodnosti.
Organizator:
Dom kulture,
Vladimirovac,
Tel. 013 643 470,
Fax: 013 643 543.

Festival zabavne muzike ''Tineretea canta'' održava se svake godine u avgustu u Uzdinu i traje tri dana.  Pesme su pisane na rumunskom jeziku.
Organizator:
Muzička omladina Uzdin,
Uzdin, Tudora Vladimireskua 168,
Tel. 013 673 102

 Folklorni asambl Doma kulture "Doina" iz Uzdina, Festival muzike i folklora Rumuna u AP Vojvodini, Uzdin 2000.

Ustanova za kulturnu delatnost - Dom kulture ''Doina'' u Uzdinu, osnovan 1953, organizator je mnogih programa kulture rumunske narodnosti.
U svom sastavu ima Amatersko pozorište ''Todor Krecu Toša'', Folklorni ansambl, Narodni orkestar i Galeriju naivnog slikarstva.   

Adresa:
Dom kulture ''Doina'',
Uzdin, Tudora Vladimireskua 168,
Tel. 013 673 102