AMATERSKO STVARALAŠTVO U VOJVODINI  

 

Kulturno-umetnički amaterizam u svim svojim oblicima ima u Vojvodini dugu i bogatu tradiciju. Sudeći po dokumentima iz istorijskih arhiva, još krajem 18. i početkom 19. veka u mnogim mestima Vojvodine - u Bečkereku (danas Zrenjaninu), Vršcu, Somboru, Subotici, Novom Sadu, Pančevu, Irigu, Kikindi, Senti, Temerinu, Staroj Pazovi, Alibunaru, Kuštilju, Kucuri, Ruskom Krsturu i mnogim drugim - istaknutu ulogu imali su amaterski orkestri i horovi i pozorišne družine.

 

Danas u Vojvodini postoji oko 420 kulturno-umetničkih društava koja u svom sastavu imaju više od 1100 amaterskih pozorišnih i folklornih ansambala, orkestara, horova, grupa pevača, sekcija za književnost i recitovanje, za narodni vez i slikarstvo.
Ova društva neguju tradiciju i savremeno stvaralaštvo srpskog naroda i nacionalnih manjina i etničkih zajednica  koji žive u Vojvodini: Srbi, Mađari, Slovaci, Rumuni, Rusini, Hrvati, Crnogorci, Aškalije, Bunjevci, Jevreji, Makedonci, Nemci, Romi, Ukrajinci, Šokci,  Krajišnici i mnogi drugi. Kulturno-umetnička društva okupljaju na stotine hiljada amatera - dece, omladine i odraslih.

 

Većina kulturno-umetničkih društava su članovi Saveza amatera Vojvodine, nestranačke organizacije koja koordinira rad kulturno-umetničkih društava u okviru delatnosti svoja četiri odbora: za scensko, muzičko, likovno i za narodno stvaralaštvo.
  Adresa:
  Zavod za kulturu Vojvodine

  Savez amatera Vojvodine,
  Novi Sad, Vojvode Putnika 2
  Telefon: 021/47 54 128 i 021/47 54 148

 

Pozorišni amaterizam u Vojvodini odvija se na srpskom jeziku i jezicima nacionalnih manjina i etničkih zajednica: srpskom, mađarskom, slovačkom, rumunskom, rusinskom, hrvatskom, makedonskom, ukrajinskom i romskom jeziku, kao i na bunjevačkom govoru.
U Vojvodini radi ukupno 180 amaterskih pozorišta, i to: 149 za odrasle i 41 za decu, kao i 70 recitatorskih grupa.

 

Muzički amaterizam čuva i neguje muzički folklor, tradiciju, narodne običaje i umetničko stvaralaštvo srpskog naroda I nacionalnih manjina I etničkih zajednica koji žive u Vojvodini kroz rad 46 mešovitih, 29 ženskih i 6 muških horova, zatim 104 grupe pevača, 88 tamburaških orkestara, 24 duvačka orkestra, 56 orkestara citri, 6 orkestara harmonika,135 mešovitih orkestara, 35 grupa solista na starim instrumentima, 239 folklornih ansambala.

 

Nacionalne nošnje u Vojvodini  
 

     Mladoženja ''sa tokama'', Srbi, Kikinda, oko 1900

Mati i kći, Rusinke, Ruski Krstur, 1916

Devojka i mlada žena u svečanoj zimskoj nošnji,Mađarice, Bogojevo, 1951

Mlada i mladoženja, Slovaci, Gložan, polovina 20. veka

Bunjevačka narodna nošnja

Mladi bračni par, Rumuni, oko 1910.

 
Muzički festivali, smotre i susreti  
 

Festivali, smotre i susreti amaterskih muzičkih društava imaju dugu tradiciju i doprinose bogatstvu muzičkog života Vojvodine.
Svake godine se organizuju brojne opštinske i zonske smotre i festivali, a najbolji ansambli sa ovih smotri učestvuju na pokrajinskim i republičkim smotrama i festivalima, a najbolji odlaze na gostovanja u zemlje regiona, Evrope i sveta.

 

Najznačajniji festivali, smotre i susreti amaterskih muzičkih društava: 


Međunarodni festival folklora ''Vršački venac'' u Vršcu, Festival tamburaških orkestara Srbije u Rumi, Festival muzičkih društava Vojvodine u Rumi, Festival muzičkog i folklornog stvaralaštva dece Srbije ''Ivanjsko cveće'' u Dolovu, Muzički festival dece Vojvodine (održava se naizmenično u Somboru i u Novom Bečeju), Festival folklora vojvođanskih Srba ''Ivanjsko cveće'' u Sivcu, Festival mađarskog narodnog stvaralaštva ''Đenđešbokreta'' i ''Durindo'' (održava se svake godine u drugom mestu Vojvodine sa većinskim mađarskim stanovništvom), Takmičenje vojvođanskih dečijih citraških sastava i solista ''Zlatna citra'' u Srbobranu, Festival slovačke muzike i folklora ''Tancuj, tancuj'' u Bačkom Petrovcu, Dečiji folklorni festival ''Zlata brana'' u Kisaču, Festival slovačkih izvornih narodnih pesama ''Susreti na pivničkim poljima'' u Pivnicama, Festival muzike i folklora Rumuna Vojvodine i Dečiji festival rumunske muzike i folklora (oba svake godine u drugom mestu Vojvodine sa većinskim rumunskim stanovništvom), Festival kulture Rusina i Ukrajinaca ''Crvena ruža'' u Ruskom Krsturu, Dužijanca u Subotici, Tavankutu i Somboru, Dani kulture Aškalija, Folklorni program povodom Svetskog dana Roma

 
Pozorišni festivali, smotre i susreti
 

Pozorišni amateri Vojvodine organizuju na srpskom jeziku i na svim jezicima nacionalnih manjina i etničkih zajednica Vojvodine brojne opštinske, zonske, pokrajinske i republičke festivale, smotre i susrete amaterskih pozorišta.

 

Najznačajniji festivali, smotre i susreti amaterskih pozorišta:


Susret amaterskih pozorišta Srbije u Kuli, Susret amaterskih pozorišnih društava Vojvodine u Staroj Pazovi, Festival eksperimentalnih scena Vojvodine u Subotici, Festival malih scena Vojvodine u Subotici, Festival amaterskih pozorišta sela Vojvodine - FEDRAS u Sečnju, Festival amaterskih pozorišta vojvođanskih Mađara (svake godine u drugom mestu Vojvodine sa večinskim mađarskim stanovništvom), Susret slovačkih amaterskih pozorišta Vojvodine (naizmenično u Bačkom Petrovcu, Staroj Pazovi i Kovačici), Pozorišni dani Rumuna Vojvodine (svake godine u drugom mestu Vojvodine sa većinskim rumunskim stanovništvom), Dramski memorijal ''Petar Riznić-Đađa'' u Ruskom Krsturu, Smotra scenskog stvaralaštva dece Vojvodine ''Majske igre'' u Inđiji, Smotra recitatora Vojvodine u Sečnju, Festival besedništva ''Sirmium lux verbi'' u Sremskoj Mitrovici.

 
Likovne smotre  
 

Likovni amateri neguju tradicionalno stvaralaštvo predaka i rukotvorine svih vrsta.

 

Najznačajnije smotre likovnih amatera u Vojvodini su:


Međunarodna izložba ručnih radova i kolekcionara u Mužlji, Godišnja izložba likovnih amatera Vojvodine u Novom Sadu, Izložba slika od slame u Tavankutu, izložba Romkinja Slikajmo srcem u Kikindi…

 
Nacionalno stvaralaštvo u Vojvodini  
 

Ćilim, Srbi, Botoš, 1830.

Krčag za vodu, prva polovina 20. veka

Razboj za tkanje

Drveni plug, Dolovo, 19. vek
 
Kalendar najznačajnijih festivala, smotri i susreta amaterskih društava  
 

Januar

 

Festival “Susreti na pivničkim poljima”

Osnovan je 1964. godine,

Održava se svake godine u Pivnicama. Manifestacija neguje izvorne slovačke pesme.

Učestvuje 40-50 pevača i 20-25 folklornih društava i grupa pevača,

Organizator: Slovačko KUD “Pivnice”.

 

Mart

 

Pozivni festival akademskih i amaterskih pozorišta, radionica i studija
TREMA FEST, Ruma
Osnovan je 1988. godine i održava se svake godine u Rumi, u prvoj sedmici marta. Predstavlja najbolja dramska ostvarenja na akademskim i amaterskim scenama u Republici Srbiji.
Prateći programi Festivala: tribine, promocije, izložbe.
Organizator:
Gradsko pozorište Ruma
Tel:022-421-212, fax: 022-423-979
E-mail:
gprtremafest@yahoo.com

www.tremafest.co.yu

 

April

 

Smotra recitatora Vojvodine
''Pesniče naroda mog'', Sečanj
Osnovana je 1968. godine i održava se svake godine krajem aprila u Sečnju. Učestvuje oko 190 recitatora, a recituje se po slobodnom izboru na srpskom jeziku i na jezicima nacionalnih manjina i etničkih zajednica Vojvodine.
Prateće festivalske priredbe: izložbe, književne večeri, promocije knjiga.
Završnoj smotri prethode školska, mesna, opštinska i zonska takmicenja.
Organizator:
Kulturno-prosvetna zajednica opštine Sečanj
Telefon: 023 841 410,
Fax: 023 841 471

 

Festival omladinskoih horova Vojvodine, Novi Sad

Osnovan je 1978. godine i održava se svake godine. Učestvuje 10-12 srednjoškolskih i omladinskih horova koji su izabrani na opštinskim smotrama.

Koordinator:Zavod sa kulturu Vojvodine

Telefon: 021/47-54-128

 

Susret amaterskih pozorišnih ansambala vojvođanskih Mađara

Osnovan je 1995. godine

Održava se svake godine u drugom mestu Vojvodine i traje 8 do 10 dana, a učestvuju amaterska pozorišta koja izvode predstave na mađarskom jeziku.

Predstave ocenjuje stručni žiri.

Organizator: Kulturni savez vojvođanskih Mađara, Subotica

 

Smotra slovačkih amaterskih pozorišta Vojvodine

Osnovana je 1969. godine. Održava se svake godine u Staroj Pazovi. U programu učestvuje 12-15 amaterskih pozorišta koja izvode predstave na slovačkom jeziku sa oko 400 amatera.

Organizator: Slovačko KUD “Heroj Janko Čmelik”

 

Smotra “Pozorišni dani Rumuna Vojvodine”

Osnovana je 1972, godine. Održava se svake godine u mestima u kojima rade amaterska pozorišta rumunske nacionalne zajednice i traje 8-10 dana. U takmičarskom delu programa učestvuje 8-10 predstava za odrasle sa oko 400 izvođača i 5-7 predstava za decu. Žiri dodeljuje nagrade pozorištima i ove nagrade omogućuju repriziranje najboljih predstava.

Organizator: Savez amaterskih pozorišta Rumuna u AP Vojvodini, Alibunar

 

Dramski memorijal “Petar Riznić Đađa”

Osnovan je 1968. godine. i odražava se svake godine u Ruskom Krsturu i traje sedam dana. U programu učestvuje 7-9 predstava na rusinskom i ukrajinskom jeziku koje je izabrao selektor, a kao prateći programi manifestacije održavaju se poetske večeri i izložbe. Posle svake predstave održava se okrugli sto na kojem se razgovara o izvedenoj predstavi.

Organizator: Dom kulture, Ruski Krstur

 

Maj

 

Susret amaterskih pozorišnih društava Vojvodine, Stara Pazova
Osnovan je 1962. godine i održava se svake godine sedam dana, u drugoj sedmici maja, u Staroj Pazovi. To je vrhunska smotra pozorišnih amatera Vojvodine. Izbor predstava obavlja selektor nakon prethodnih takmičenja na opštinskim i zonskim smotrama amaterskih pozorišnih društava.
Tradicionalne vrednosti ove manifestacije su: raznovrsnost repertoara, bogatstvo scenskog izraza, učešće velikog broja mladih, saradnja sa profesionalnim rediteljima, scenografima, kostimografima.
Predstave se izvode na srpskom, mađarskom, slovačkom, rumunskom i rusinskom jeziku.
Prateće festivalske priredbe: stručni razgovori o svakoj izvedenoj predstavi za okruglim stolom kritike, izložbe, savetovanja, gostujuće predstave.
Organizator:
Kulturno-prosvetna zajednica Stara Pazova
Tel / Fax: 022 312 114

 

Jul

 

Festival muzičkog i folklornog stvaralaštva dece Srbije
''Ivanjsko cveće''
Održava se svake godine 7. jula u Dolovu kod Pančeva. Učestvuju najbolji dečiji muzički i folklorni ansambli osnovnih škola, domova kulture i kulturno-umetničkih društava sa teritorije Republike Srbije.
Prateći programi manifestacije sadrže i ostale vidove dečijeg stvaralaštva: slikarstvo, književnost, film, ekologija.
Organizator:
KUD ''Aksentije Maksimović'', Dolovo,
Tel: 013 634 207